{"id":5560,"date":"2024-04-27T16:52:00","date_gmt":"2024-04-27T16:52:00","guid":{"rendered":"http:\/\/invimed.pl\/?post_type=blog&p=5560"},"modified":"2025-06-07T11:03:51","modified_gmt":"2025-06-07T11:03:51","slug":"why-fewer-and-fewer-children-are-being-born","status":"publish","type":"blog","link":"https:\/\/invimed.pl\/en\/blog\/dlaczego-rodzi-sie-coraz-mniej-dzieci","title":{"rendered":"Why are fewer and fewer children being born? What is the birth rate in Poland?"},"content":{"rendered":"\n

Jak prezentuje si\u0119 sytuacja demograficzna naszego kraju? Obecnie liczba urodze\u0144 w Polsce jest o po\u0142ow\u0119 ni\u017csza ni\u017c podczas ostatniego \u201ebaby boom\u201d w 1983 r. Z raportu G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego (GUS) z 2015 r.[1] wynika, \u017ce w 2050 r. urodzi si\u0119 o jedn\u0105 trzeci\u0105 mniej dzieci ni\u017c teraz. Czy to oznacza, \u017ce czeka nas kryzys demograficzny? Gdzie szuka\u0107 winnych? Czy przyczyn\u0105 s\u0105 zmiany kulturowe, polityka prorodzinna pa\u0144stwa, zubo\u017cenie spo\u0142ecze\u0144stwa, a mo\u017ce choroba, jak\u0105 jest niep\u0142odno\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Spis tre\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sytuacja demograficzna \u2013 jaka jest obecnie liczba urodze\u0144 w Polsce?<\/a><\/p>\n\n\n\n

Kryzys demograficzny czy (r)ewolucja?<\/a><\/p>\n\n\n\n

Spadek liczby urodze\u0144 – czy in vitro jest przysz\u0142o\u015bci\u0105?<\/a><\/p>\n\n\n\n

Zmiana my\u015blenia \u2013 czy mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wzrost liczby urodze\u0144?<\/a><\/p>\n\n\n\n

Sytuacja demograficzna \u2013 jaka jest obecnie liczba urodze\u0144 w Polsce?<\/h2>\n\n\n\n

Rok 2020 by\u0142 rokiem wyj\u0105tkowym \u2013 z uwagi na sytuacj\u0119 pandemiczn\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie wiele element\u00f3w codziennego \u017cycia uleg\u0142o drastycznej zmianie. Mimo to cz\u0119\u015b\u0107 specjalist\u00f3w z dziedziny demografii z przymusowym pozostaniem w domu wi\u0105za\u0142a nadziej\u0119 na kolejny \u201ebaby boom\u201d. Ostatecznie tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o \u2013 jak wynika z danych GUS, w 2020 roku zarejestrowano 355 tys. urodze\u0144[2]. To oznacza spadek w stosunku do roku wcze\u015bniejszego o blisko 20 tys. urodze\u0144.      <\/h3>\n\n\n\n

Kryzys demograficzny czy (r)ewolucja?<\/h2>\n\n\n\n

Nie jest to jednak zjawisko ca\u0142kowicie nowe \u2013 znacz\u0105cy spadek demograficzny rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c w latach 90. Pojawi\u0142 si\u0119 wtedy problem \u201epokolenia jedynak\u00f3w\u201d. Je\u015bli para chcia\u0142a mie\u0107 dziecko, to zazwyczaj jedno, czasami dwoje, co nie pozosta\u0142o bez konsekwencji dla urodze\u0144 w kolejnym pokoleniu.<\/p>\n\n\n\n

Co jeszcze wp\u0142yn\u0119\u0142o na kszta\u0142towanie si\u0119 liczby urodze\u0144 w Polsce w ostatnich dekadach? Przyczyn\u0105 zmniejszania dzietno\u015bci by\u0142y zmiany \u015bwiatopogl\u0105dowe i ekonomiczne po 1989 r. Mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re przyni\u00f3s\u0142 nowy ustr\u00f3j polityczny, sk\u0142ania\u0142y m\u0142odych ludzi do zmiany priorytet\u00f3w i systemu warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Szczeg\u00f3lnie ciekawie wygl\u0105da\u0142a emancypacja kobiet, kt\u00f3ra dotyczy\u0142a nie tylko ich samo\u015bwiadomo\u015bci i tego jak chc\u0105 uk\u0142ada\u0107 swoje plany \u017cyciowe i je realizowa\u0107. Kobiety otworzy\u0142y si\u0119 na podr\u00f3\u017ce, edukacj\u0119 i na samoedukacj\u0119 \u2013 zacz\u0119\u0142y zapisywa\u0107 si\u0119 na studia podyplomowe, warsztaty i szkolenia. Tak jest do dzisiaj \u2013 m\u00f3wi Sylwia Chutnik, prezeska Fundacji \u201eMaMa\u201d, pisarka i kulturoznawczyni. \u2013 Procesy emancypacyjne zachodz\u0105 niezale\u017cnie od tego, jakie kobieta ma preferencje polityczne lub warto\u015bci \u017cyciowe. Nie ma znaczenia czy jest bardziej liberalna czy konserwatywna, po prostu jest uczestniczk\u0105 zmian kulturowych, kt\u00f3re si\u0119 tocz\u0105 \u2013 dodaje Sylwia Chutnik.<\/p>\n\n\n\n

Na kszta\u0142towanie si\u0119 liczby urodze\u0144 w Polsce wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce podej\u015bcie do kwestii macierzy\u0144stwa uleg\u0142o istotnej zmianie. Jak zaznacza kulturoznawczyni, samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 kobiet sprawia, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej odk\u0142adaj\u0105 w czasie decyzj\u0119 o za\u0142o\u017ceniu rodziny, poniewa\u017c maj\u0105 inne priorytety. Chc\u0105 czerpa\u0107 z \u017cycia, skoncentrowa\u0107 si\u0119 na karierze zawodowej \u2013 podobnie jak m\u0119\u017cczy\u017ani. O ile w latach 90. \u015brednia wieku Polek, kt\u00f3re rodzi\u0142y pierwsze dziecko, wynosi\u0142a 23 lata, to obecnie jest to ponad 27 lat[3]. Podobn\u0105 tendencj\u0119 obserwuje si\u0119 w innych krajach. W USA \u015brednia wieku rodz\u0105cych po raz pierwszy to 25 lat (w 1970 roku by\u0142o to 21 lat), a w Wielkiej Brytanii 30 lat. \u015arednia wieku m\u0142odych matek w Europie Zachodniej to 32-33 lata.<\/p>\n\n\n\n

– Czasami czyta si\u0119 w gazetach o tym, \u017ce kobieta urodzi\u0142a dziecko w wieku 40 lat i \u017ce to p\u00f3\u017ano. A przecie\u017c urodzenie dziecka w wieku 34-35 lat to teraz nie jest p\u00f3\u017ane macierzy\u0144stwo, to norma. Ta granica przesun\u0119\u0142a si\u0119 od lat 70-tych o 7-9 lat. -Bardzo dobrze, \u017ce s\u0105 r\u00f3\u017cne organizacje i instytucje, kt\u00f3re zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z tej zmiany i pr\u00f3buj\u0105 kobietom pom\u00f3c \u2013 m\u00f3wi Sylwia Chutnik.<\/p>\n\n\n\n

Kszta\u0142towanie si\u0119 liczby urodze\u0144 wynika nie tylko z kwestii kulturowych i \u015bwiatopogl\u0105dowych. Inn\u0105 przyczyn\u0105 zniech\u0119caj\u0105c\u0105 Polak\u00f3w do zak\u0142adania du\u017cych rodzin jest niepok\u00f3j ekonomiczny, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c trwa od czasu zmian ustrojowych. Brak perspektyw sta\u0142ego zatrudnienia i zapewnienia dzieciom dobrego startu w \u017cyciu sta\u0142y si\u0119 przeszkod\u0105 do zaplanowania wczesnego rodzicielstwa. -Ta tendencja utrzymuje si\u0119 do dzisiaj, tym bardziej \u017ce polityka prorodzinna pa\u0144stwa jest ma\u0142o sp\u00f3jna i nie zach\u0119ca do powi\u0119kszania rodziny \u2013 dodaje Sylwia Chutnik. Sytuacji zdaj\u0105 si\u0119 nie poprawia\u0107 nawet wprowadzone przez rz\u0105d rozwi\u0105zania, takie jak np. program 500 plus. <\/p>\n\n\n\n

Spadek liczby urodze\u0144 – czy in vitro jest przysz\u0142o\u015bci\u0105?<\/h2>\n\n\n\n

Dane GUS pokazuj\u0105 wzrost urodze\u0144 u kobiet, kt\u00f3re przekroczy\u0142y trzydziesty rok \u017cycia. W 1990 r. kobiet, kt\u00f3re zosta\u0142y matkami w wieku 30-34 by\u0142o 17 proc. W 2013 r. ten odsetek wzr\u00f3s\u0142 do 30 proc. Podobn\u0105 sytuacj\u0119 zaobserwowa\u0107 mo\u017cna dla przedzia\u0142u wiekowego 35-39 lat. Odsetek wzr\u00f3s\u0142 odpowiednio z 8 proc. do 12 proc. Zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 te\u017c, cho\u0107 nieznacznie, liczba kobiet, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 zosta\u0107 matkami po 40 roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Przesuni\u0119cie wieku, w kt\u00f3rym Polki rodz\u0105 dzieci, mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na obni\u017cenie liczby urodze\u0144, zw\u0142aszcza \u017ce wiek jest jedn\u0105 z przyczyn obni\u017cenia p\u0142odno\u015bci. Jak wynika z bada\u0144, szanse na posiadanie dziecka spadaj\u0105 wraz z wiekiem \u2013 po 40. roku \u017cycia nawet do 50%[4].<\/p>\n\n\n\n

Nie przekre\u015bla to jednak ca\u0142kowicie szans na zaj\u015bcie w ci\u0105\u017c\u0119. Obecnie medycyna stwarza ju\u017c mo\u017cliwo\u015bci zachowania p\u0142odno\u015bci dla tych os\u00f3b, kt\u00f3re chc\u0105 mie\u0107 dzieci w p\u00f3\u017aniejszym wieku lub przechodz\u0105 leczenie onkologiczne. Zapewnia te\u017c wiele metod walki z niep\u0142odno\u015bci\u0105. R\u00f3\u017cne techniki zap\u0142odnienia in vitro<\/a> o wysokiej skuteczno\u015bci pozwalaj\u0105 cieszy\u0107 si\u0119 urokami rodzicielstwa parom, kt\u00f3re od wielu lat staraj\u0105 si\u0119 o dziecko i z przyczyn medycznych nie mog\u0105 go mie\u0107 w naturalny spos\u00f3b. Czy zap\u0142odnienie in vitro stanie si\u0119 kiedy\u015b filarem dla rozrodu cz\u0142owieka i recept\u0105 na spadek urodze\u0144 i kryzys demograficzny? By\u0107 mo\u017ce tak.<\/p>\n\n\n\n

\n\t
\n
\n\n

Zmiana my\u015blenia \u2013 czy mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na wzrost liczby urodze\u0144?<\/h2>\n\n\n\n

Je\u015bli nawet wizja spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re powi\u0119ksza si\u0119 dzi\u0119ki technikom wspomaganego rozrodu jest dla niekt\u00f3rych zbyt futurystyczna, to na pewno nie tak ma\u0142o realna jakby mog\u0142o si\u0119 wydawa\u0107. Ju\u017c w tej chwili z niep\u0142odno\u015bci\u0105 boryka si\u0119 co pi\u0105ta para w wieku rozrodczym. Jednocze\u015bnie problem z zaj\u015bciem w ci\u0105\u017c\u0119 wcale nie musi wynika\u0107 z wieku jednego z partner\u00f3w[5]. W\u015br\u00f3d najcz\u0119stszych przyczyn wymienia si\u0119 m.in.:<\/p>\n\n<\/div>\n <\/header>\n