Sonovaginografia (USG Endometriozy)
Endometrioza to choroba blisko 1 miliona Polek. Zwykle kojarzy się z ogromnym bólem, obfitymi miesiączkami, niepłodnością, czasem depresją. Mimo że schorzenie występuje u tak dużej grupy kobiet jej rozpoznanie jest niezwykle trudne, czasem mija nawet 8 lat od pierwszych objawów do postawienia właściwej diagnozy. Tymczasem choroba nie czeka. Nieleczona endometrioza stale się rozwija, siejąc spustoszenie w organizmie. Dlatego tak ważne jest, aby już przy pierwszych niepokojących objawach trafić do specjalisty, który dzięki doświadczeniu i wiedzy zarekomenduje odpowiednią diagnostykę, dzięki której szybko uda się wdrożyć odpowiednie leczenie.
Jedną z najłatwiej dostępnych, tanich i najskuteczniejszych metod diagnozowania tej choroby jest USG przezpochwowe, wykonane przez lekarza wyspecjalizowanego w zakresie diagnostyki tego schorzenia. W klinice Invimed Wrocław oraz Invimed Gdynia pacjentkom proponowane jest specjalistyczne badanie ultrasonograficzne z użyciem kontrastu żelowego nazywanego sonovaginografią.
Co to jest endometrioza?
Endometrioza to choroba, w której endometrium czyli błona śluzowa macicy pojawia się miejscach, gdzie nie powinno jej być, czyli poza jamą macicy. Ektopowe komórki endometrium najczęściej lokują się w jamie brzusznej na otrzewnej oraz narządach, które się w niej znajdują – jelita, wątroba, moczowody, pęcherz moczowy mięśnie przepony. Ogniska endometrialne mogą również występować głęboko w tkankach organizmu tj. w przegrodzie odbytniczo-pochwowej, w sklepieniu pochwy, w szyjce macicy czy na sromie.
Ogniska endometrialne, które ulokowały się w innych narządach podlegają tym samym przemianom pod wpływem hormonów jak endometrium w macicy kobiety podczas cyklu miesięcznego. Endometrium złuszcza się, wywołując krwawienie oraz uszkodzenie tkanek które zaatakowało. Naraża to kobietę na szereg nieprzyjemnych i uciążliwych dla niej objawów takich jak ból brzucha, biegunki na zmianę z zaparciami, bolesne miesiączki oraz krwawienia i plamienia między miesiączkami, bolesne defekacje czy częste oddawanie moczu.
Rwący ból, który obejmuje obszar miednicy, podbrzusza oraz pleców nasila się w okresie miesiączki, czasem również owulacji. Dodatkowo z chorobą często związane są bolesne współżycie, bóle głowy, przewlekłe zmęczenie czy niepłodność oraz poronienia.
Jak diagnozować endometriozę?
Rozpoznanie endometriozy za pomocą skrupulatnego wywiadu lekarskiego i szczegółowego badania ginekologicznego czasem może nie być wystarczające. Zwykle przeprowadza się zaawansowane badanie USG (sonowaginografia) a w dalszej kolejności rozszerza diagnostykę o badanie MRI, czyli obrazowanie za pomocą rezonansu magnetycznego, szczególnie na etapie planowania zakresu operacji. Niekiedy wykonuje się laparoskopię, jednak zgodnie z najnowszymi wytycznymi ESHRE (Europejskie Towarzystwo Rozrodu Człowieka i Embriologii) metoda ta nie powinna służyć do rutynowego diagnozowania endometriozy. Powinno się ją stosować, tylko jeśli przyświeca temu cel terapeutyczny – zmniejszenie dolegliwości bólowych lub poprawa w zakresie płodności.
Do diagnozowania endometriozy stosuje się jeszcze biomarkery (oznaczenie z krwi stężeń CA-125) oraz najnowszy innowacyjny test opracowany prze polskich naukowców EndoRNA qRT-PCR określający poziom ekspresji genu kodującego białko fukozylotransferazę 4 (FUT4), związanego z wystąpieniem endometriozy nawet nie widocznej w USG. Jest to badanie uzupełniające badania obrazowe, określa prawdopodobieństwo rozwinięcia się tej choroby w przyszłości a także potwierdzające nietypowe lokalizację ognisk np. w oku, mózgu czy płucach. Badanie to wykonuje się w sposób minimalnie inwazyjny, pobierając bezboleśnie fragment endometrium z jamy macicy w połowie cyklu miesiączkowego.
Sonovaginografia – badanie USG endometriozy głęboko naciekającej (DIE)
Standardowe badanie ultrasonograficzne umożliwia rozpoznanie pojedynczych torbieli endometrialnych jajników, jednak wykrycie ognisk w innych lokalizacjach w jamie brzusznej może być niemożliwe. Nie stwierdzenie torbieli endometrialnych w jajnikach nie wyklucza występowanie ognisk endometriozy powierzchownej i głęboko naciekającej w innych miejscach. W przypadku podejrzenia ich występowania należy wykonać specjalistyczne badanie z użyciem kontrastu żelowego (tzw. sonovaginografię) przez specjalistę w tej dziedzinie.
Badanie jest skierowane do pacjentek z podejrzeniem endometriozy głęboko naciekającej. Jest to najbardziej zaawansowana postać choroby, w której tkanka endometriozy nacieka otrzewną na głębokość ponad 5 mm. Taka postać endometriozy, może prowadzić do zwężenia światła jelita i jego niedrożności, zwężenia moczowodu i wodonercza z utratą nerki w przyszłości, uszkodzenie pęcherza moczowego, płuc lub przepony czy naciek nerwów powodując przewlekłą neuropatię.
Jakie są wskazania do wykonania sonovaginografii (USG endometriozy)?
USG endometriozy powinno być przeprowadzone u pacjentek, u których występują objawy, które mogą sugerować endometriozę głęboko naciekającą. Są to m.in.:
-
bóle w podbrzuszu w trakcie miesiączki,
-
bóle podczas współżycia,
-
bóle pęcherza moczowego,
-
bóle w okolicy krzyżowej kręgosłupa,
-
niepłodność i poronienia,
-
biegunki, zaparcia, wzdęcia brzucha.
Jak wykonuje się badanie (USG endometriozy)?
Sonovaginografię wykonuje się za pomocą sondy dopochwowej. Przed badaniem lekarz za pomocą specjalnego cewnika wprowadza do pochwy żel, który działa jako środek kontrastujący. Dzięki temu może on rozpoznać endometriozę w USG na znacznie czulszym poziomie niż podczas standardowego USG.
W pierwszym etapie badane są nerki, aby wykluczyć ewentualne zastoje moczu, który może być wywołany przewężeniem moczowodów w przebiegu endometriozy. Lekarz ocenia narząd rodny, czyli szyjkę macicy, trzon macicy oraz jajniki. Dodatkowo oceniana jest ruchomości jajników i macicy.
Następnie możliwa jest dokładna ocena okolicy przedniej ściany pochwy, pęcherza moczowego, tylnej ściany pochwy, przegrody odbytniczo-pochwowej oraz odbytnicy pod kątem występowania ognisk endometriozy głęboko naciekającej.
Badanie trwa około 30 minut. Jest niebolesne.
Najlepiej sonovaginografię przeprowadzać w pierwsze fazie cyklu po zakończeniu miesiączki.
Endometrioza głęboko naciekająca to najcięższa postać endometriozy, dlatego jej rozpoznanie wymaga szczególnych umiejętności osoby, która to badanie wykonuję i potrafi wykorzystać możliwości wysokospecjalistycznego sprzętu USG. Tylko w taki sposób możliwe jest dokonanie prawidłowej oceny oraz postawienie wiarygodnej i rzetelnej diagnozy.
Ile kosztuje sonowaginografia (USG endometriozy) pod kątem występowania endometriozy?
Obecnie 30 minutowe badanie wykonywane jest w promocyjnej cenie, która wynosi 600 złotych.
Gdzie wykonać USG endometriozy (sonovaginografia)?
Sonovaginografia dostępna jest w Klinice Invimed Gdynia. Badanie to na poziomie eksperckim wykonuje: dr Kajetan Piątkowski. Kierownik medyczny Invimed Gdynia. Ukończył szkolenie praktyczne i brał udział w warsztatach diagnostycznych w Szpitalu Medicover w Warszawie.
Sonovaginografia wykonywana jest w Klinice Invimed we Wrocławiu.
We Wrocławiu badanie wykonuje lekarz Małgorzata Zembala-Szczerba – specjalista ginekolog położnik. W swojej codziennej praktyce kieruje się ideą holistycznego podejścia do pacjentek. Praca oparta jest na aktualnej wiedzy i doniesieniach naukowych, uwzględnia indywidualne decyzje każdej kobiety oraz współpracę w kreowaniu zdrowia. Jako kobieta i matka dobrze rozumie problemy swoich pacjentek, co pozwala na wsparcie i empatię.
Sonovaginografia wykonywana jest w klinice Invimed w Poznaniu.
W Poznaniu badanie wykonuje dr n. med. Dorota Kuśnierczak Kierownik Medyczny Kliniki Specjalista ginekolog – położnik absolwentka Akademii Medycznej w Poznaniu, znakomita lekarka z doktoratem Uniwersytetu Humboldta w Berlinie.
Sonovaginografia wykonywana jest w klinice Invimed w Katowicach.
W Katowicach dr n. med. Patrycja Sadowska, Kierownik medyczny Invimed Katowice, specjalista ginekolog-położnik, endokrynolog, doktor z międzynarodowym doświadczeniem: w Kings College Hospital, Harris Birthright Research Centre w Londynie, w Inner Vision Women’s Ultrasound w Nashville w Tennessee USA oraz w Hadassah Medical Centre w Jerozolimie w Izraelu w Oddziale Leczenie Niepłodności.