Zabezpieczenie płodności
Zabezpieczenie płodności to medyczne działanie pozwalające zachować szansę na rodzicielstwo w przyszłości. Procedura jest szczególnie ważna przed leczeniem onkologicznym, przy endometriozie, chorobach autoimmunologicznych czy operacjach narządów rodnych. U kobiet polega na mrożeniu komórek jajowych, u mężczyzn na zamrażaniu nasienia. Proces trwa od kilku godzin do dwóch tygodni, w zależności od płci. Zamrożone komórki można przechowywać przez lata bez utraty jakości. Skuteczność zależy głównie od wieku w momencie zabezpieczenia płodności. Dowiedz się, kiedy warto podjąć tę decyzję i jakie metody są dostępne.
Najważniejsze informacje
- Zabezpieczenie płodności to medyczna procedura pozwalająca zachować możliwość posiadania dzieci w przyszłości przed leczeniem mogącym uszkodzić komórki rozrodcze.
- Najczęstsze wskazania obejmują leczenie onkologiczne, endometriozę, przedwczesne wygasanie jajników i choroby autoimmunologiczne jak cukrzyca typu I czy Hashimoto.
- U kobiet proces trwa 10-14 dni i obejmuje stymulację hormonalną oraz pobranie komórek jajowych, u mężczyzn można zakończyć w kilka godzin.
- Szanse na ciążę z zamrożonych komórek u kobiet do 35 roku życia wynoszą 40-50% na cykl, dlatego wczesne zabezpieczenie jest kluczowe.
Są życiowe sytuacje, w których nasza płodność może zacząć zanikać szybciej, niż powinna. Przyczyny bywają różne: choroby onkologiczne, schorzenia autoimmunologiczne, endometrioza, ale rozwiązanie pozostaje jedno: warto zabezpieczyć płodności, dopóki jest to możliwe.
W Invimed pomagamy Ci ochronić szansę na rodzicielstwo i zachować Twoją płodność do czasu, gdy będziesz gotowa lub gotowy.
Czym jest zabezpieczenie płodności?
Zabezpieczenie płodności (ang. fertility preservation) to działanie medyczne, pozwalające zachować możliwość posiadania dzieci w przyszłości. To rozwiązanie szczególnie ważne u osób, u których istnieje ryzyko, że choroba lub jej leczenie uszkodzi komórki rozrodcze albo negatywnie wpłynie na produkcję komórek jajowych lub plemników w przyszłości. Dzięki odpowiednio dobranym procedurom możesz zachować swoją płodność na czas, gdy podejmiesz decyzję o rodzicielstwie.
Kto może zabezpieczyć swoją płodności?
Najczęstsze wskazania do zabezpieczenia płodności
Zgodnie z ustawą z dnia 25 czerwca 2015 roku o leczeniu niepłodności, zabezpieczenie płodności jest możliwe wtedy, gdy istnieje ryzyko trwałego lub znaczącego pogorszenia zdolności rozrodczych, na skutek choroby, urazu lub planowanego leczenia.
Wskazania do zabezpieczenia płodności na przyszłość mogą być następujące
Leczenie onkologiczne
Leczenie onkologiczne może bezpośrednio wpływać na utratę albo istotne upośledzenie zdolności płodzenia, np. po operacji jajników, chemioterapii, radioterapii, leczeniu radioizotopami, dlatego zabezpieczenie płodności powinno odbywać się przed planowanym leczeniem chirurgicznym, radioaktywnym jodem, chemio- czy radioterapią.
Pacjenci, którzy chcą zabezpieczyć płodność przed leczeniem lub w trakcie leczenia onkologicznego, przyjmowani są poza kolejnością i mogą skorzystać z ogólnopolskiej refundacji onkopłodności we wszystkich klinikach invimed.
Endometrioza
Endometrioza to nie tylko ból. To również obniżona jakość i liczba komórek jajowych, zrosty i stan zapalny utrudniające zajście w ciążę, a także ryzyko utraty rezerwy jajnikowej podczas operacji w obrębie narządów rodnych. W przypadku endometriozy zamrożenie oocytów (komórek jajowych) pomaga zabezpieczyć kobiecą płodność na przyszłość.
Przedwczesne wygasanie czynności jajników (POI)
Przedwczesne wygasanie czynności jajników prowadzi do nieodwracalnej utraty zdolności rozrodczych, a odkładanie decyzji o zabezpieczeniu płodności wiąże się z istotnym pogorszeniem skuteczności całej procedury. Gdy rezerwa jajnikowa spada, mrożenie może być najlepszą polisą na przyszłość.
Choroby autoimmunologiczne
Wiele chorób autoimmunologicznych ma udokumentowany wpływ na ryzyko wystąpienia przedwczesnego wygasania czynności jajników. Wśród najpopularniejszych są m.in. cukrzyca typu I, choroba Hashimoto, łysienie plackowate, anemia złośliwa, remautoidalne zapalenie stawów, celiakia, stwardnienie rozsiane.
Choroby genetyczne
Choroby genetyczne zwiększają w istotny sposób trudność z zajściem w ciążę i posiadania biologicznego potomstwa. Szczególnie jeśli w wywiadzie lekarskim została potwierdzona możliwość dziedziczenia choroby genetycznej warto rozważyć zabezpieczenie płodności na przyszłość.
Zabiegi chirurgiczne
Zabiegi chirurgiczne w obrębie narządów rodnych mogą istotnie wpłynąć na rezerwę jajnikową u kobiet oraz proces spermatogenezy u mężczyzn, dlatego przed planowana operacją zalecane jest rozważenie procedury mrożenia komórek jajowych, nasienia lub tkanek odpowiedzialnych za ich wytwarzanie.
Dlaczego zabezpieczenie płodności jest takie ważne?
Dzięki tym procedurom pacjentka lub pacjent będą mogli w przyszłości podjąć świadomą decyzję dotyczącą rodzicielstwa. Nawet jeśli leczenie spowoduje niepłodność, przechowane komórki lub tkanki mogą umożliwić posiadanie biologicznego dziecka.
-
Leczenie ratujące zdrowie lub życie może nieodwracalnie uszkodzić płodność.
-
Decyzję o zabezpieczeniu trzeba często podjąć szybko, przed rozpoczęciem terapii.
-
To sposób na utrzymanie poczucia większej sprawczości i nadziei, które są kluczowe w trakcie powrotu do pełni sił i zdrowia.
Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Zamrożone komórki jajowe mogą być przechowywane nawet przez kilkanaście lat bez istotnej utraty jakości. Według danych banku komórek rozrodczych i zarodków Invimed
najdłuższy czas jaki minął od zwitryfikowania komórki jajowej do wykorzystania jej w skutecznej procedurze wspomaganego rozrodu i klinicznej ciąży wyniósł 9 lat.
W klinikach Invimed pacjenci onkologiczni poddawani są specjalnej procedurze, która pozwala maksymalnie skrócić czas przeprowadzenia całego procesu zabezpieczenia płodności. Dzięki temu opóźnienie rozpoczęcia leczenia onkologicznego, jeśli w ogóle występuje, jest minimalne i nie ma istotnego wpływu na proces leczenia.
Skuteczność zależy głównie od wieku kobiety w momencie zamrożenia komórek, dlatego tak ważne jest podejście do procedury zabezpieczenia płodności jak w najmłodszym wieku. U kobiet do 35 roku życia szanse na ciążę wynoszą około 40-50% na jeden cykl, natomiast u starszych pacjentek wskaźniki są niższe ze względu na gorszą jakość komórek jajowych.
Na termin ten ma wpływ wiele czynników, dlatego w pierwszej kolejności warto umówić się na konsultację dotyczącą zabezpieczenia płodności z naszym specjalistą, który wytłumaczy cały proces i dobierze odpowiednie metody.
Bibliografia:
- Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności (Dz.U. 2015 poz. 1087). Dostępne: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20150001087
- Ministerstwo Zdrowia (2024). Program polityki zdrowotnej – Leczenie niepłodności obejmujące procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zabezpieczenie płodności na przyszłość u osób przed lub w trakcie leczenia onkologicznego. Dostępne: https://www.gov.pl/attachment/a07cebde-7532-4a48-a764-21ff84ef8977
- Spaczyński, R. Z., Szubert, M., Patel, S. (red.). (2021). Endometrioza. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. ISBN: 978-83-200-6332-7.
- Zgliczyński, W., Zgliczyńska, M. (2014). Przedwczesne wygasanie czynności jajników. Postępy Nauk Medycznych, 12/2014, 860-864. Dostępne: https://www.czytelniamedyczna.pl/4978,przedwczesne-wygasanie-czynnoci-jajniklw.html
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.
Autor artykułu
Redakcja Invimed - służymy pacjentom rozwiązując ich problemy z płodnością. Korzystamy ze światowej wiedzy medycznej, najnowocześniejszych technologii oraz metod leczenia. Jesteśmy po to, aby spełniać marzenia o rodzicielstwie. Uśmiechy na twarzach szczęśliwych rodziców nadają sens naszej pracy.
Zobacz wszystkie artykuły →
